Việt Nam phản đối China về giàn khoan ở vùng biển tranh chấp

Kính mời quý bạn xem bài: Vietnam Objects to Chinese Oil Rig in Disputed Waters by MIKE IVESJAN, New York Times, JAN 20, 2016
The oil rig Haiyang Shiyou 981 in the South China Sea in 2012. Credit Jin Liangkuai-Xinhua, via Associated Press
The oil rig Haiyang Shiyou 981 in the South China Sea in 2012

Chính quyền Việt Nam lên tiếng chống lại sự hiện diện của giàn khoan dầu của người China trong vùng tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông, hành động mới nhất mà Việt Nam cho là nằm trong chuổi khiêu khích trong tháng này của Bắc Kinh.
Trong lúc sự tranh chấp gia tăng căng thẳng giữa hai láng giềng cọng sản, chưa có dấu hiệu sự leo thang sẽ dẫn đến tình huống tương tự như năm 2014, khi liên hệ giữa hai nước sa sút và những buổi biểu tình chống China tăng dần thành các cuộc bạo động chết người.
Vào chiều ngày Thứ Ba, Bộ Ngoại giao Việt Nam cho biết giàn khoan Hải Dương 981, chính là cái giàn khoan gây ra tranh chấp năm 2014, đã vào vùng nước tranh chấp ở Biển Đông ngày Thứ Bảy, theo thông báo trên trang mạng của bộ.
Thông báo cho biết giàn khoan ở trong vùng 25 dặm từ “đường trung tuyến giả định” giữa hai nước, nhưng nó lại nằm trong “vùng chồng lấn giữa hai thềm lục địa” của Việt Nam và Đảo Hải Nam của China, nơi “chưa phân định ranh giới.”
Thông báo cho biết một nhân viên chính phủ Việt Nam gặp một nhân viên tòa Đại sứ China trong ngày Thứ Hai để chuyển giao khiếu nại của Việt Nam. Thông báo nói thêm rằng China nên di chuyển giàn khoan khỏi vùng nước tranh chấp theo đúng luật quốc tế.
China nói rằng giàn khoan ở trong vùng chủ quyền của China.
“Theo chổ hiểu biết của chúng tôi, giàn khoan Hải Dương 981 của China đang hoàn toàn làm việc trong vùng nước không tranh cãi thuộc chủ quyền của China,” Hồng Lỗi, phát ngôn viên bộ ngoại giao, nói tại buổi họp báo ngày Thứ Tư. “Hy vọng rằng người Việt Nam ôn hòa, làm việc với China cùng một hướng và cố gắng giải quyết đúng cách vấn đề biển đảo.”
Tranh chấp xãy ra khi những lãnh đạo cao cấp của Việt Nam quy tụ về Hà Nội ngày Thứ Tư để bắt đầu cuộc Đại hội Đảng, để chọn lãnh đạo đất nước cho 5 năm tới. Các nhà phê bình nói rằng cuộc tranh chấp sẽ không ảnh hưởng đến quyết định, và đảng xem chừng như khó tránh xa được China.
Nhưng sự hiện diện của giàn khoan làm nổi lên sự băn khoăn ở đây, và nó đến sau nhiều khó khăn ngoại giao,
Việt Nam yêu cầu China điều tra việc đâm thủng tàu đánh cá của người Việt trong tháng này bởi tàu mà thuyền trưởng nói có viết chữ China. Vào tuần qua, Việt Nam cũng than phiền về nhiều chuyến bay không thông báo của máy bay China trong vùng kiểm soát bay của Việt Nam ở Biển Đông.
Cũng tháng này, Việt Nam chính thức tố cáo China xâm phạm chủ quyền, cũng như quy tắc ứng xữ, sau khi Bắc Kinh cho đáp máy bay xuống đảo nhân tạo xây dựng bởi China.
“Sự suy đoán có chăng và cách nào thời điểm của những hành động này có thể ảnh hưởng đến những lãnh đạo tiếp theo của Việt Nam nhỡ điểm quqn trọng hơn là Bắc Kinh tỏ ra không quan tâm về những tiêu chuẩn quốc tế hay những yêu sách hay cảm giác của người Việt,” Jonathan London, chuyên gia về Việt Nam của Ban Nghiên Cứu Á Châu và Quốc Tế thuộc Đại Học Thành Phố Hồng Kông, viết trong một điện thư.
Lê Hồng Hiệp, một thành viên khách tại ISEAS- Yusof Ishak Institute ở Singapore, nói thời điểm di chuyển giàn khoan – vào thời điểm Việt Nam bắt đầu thay quyền lãnh đạo mỗi 5 năm – có thể là ngẫu nhiên. Nhưng bất cứ lý do gì, ông ta nhấn mạnh, Việt Nam sẽ không tức thời “có biện pháp mạnh khiến cho căng thẳng,” như là gửi tàu tuần duyên ra khu vực để thách thức giàn khoan, như đã làm năm 2014.
“Đảng muốn đại hội thành công,” ông nói thêm.
Giàn khoan dầu, giàn khoan di động đầu tiên làm ở trong nước của China, cao 449 feet và chiếm một diện tích khoảng 1 sân bóng đá. Sở hửu chủ là China National Offshore Oil Corporation, một công ty dầu quốc doanh chuyên khoan dầu ở biển, theo một báo cáo tháng trước của Global Times, một tờ báo nhà nước.
Khởi đầu vào tháng 5 năm 2014, giàn khoan kéo dài nhiều tuần ở vùng nước tranh chấp gần đảo Paracel Islands và bờ biển miền trung Việt Nam.
Tranh chấp dẫn đến xung đột hàng ngày giữa tàu của China và thuyền của Việt Nam, với tàu lớn hơn của China đâm thuyền nhỏ của Việt Nam, và China dùng vòi nước mạnh để tránh tàu Việt Nam đến gần.
Ở Việt Nam, những cuộc xuống đường chống China trở nên bạo động khi 2 người China bị giết và những công ty của Đài Loan và Nam Hàn bị phá hủy.
China sau cùng kéo giàn khoan về, 1 tháng sớm hơn loan báo, nói rằng công việc đã xong.
Việt Nam và China đã cố thử hàn gắn sự liên lạc kể từ đó, nhưng chuyện này gây ra một tranh cãi gay cấn giữa người Việt về việc chính trị và kinh tế của quốc gia lệ thuộc vào người láng giềng phương Bắc khổng lồ. Những phân tích gia nói rằng điều đó cũng gia tốc mong mõi cải thiện bang giao với Hoa Kỳ và những nước lớn khác trên thế giới.
Một thay đổi lãnh đạo đảng đang chờ định đoạt, có thể được đại hội quyết định vào tuần tới, được cho là tâm điểm của tranh chấp nội bộ giữa Nguyễn Phú Trọng, tổng bí thư đương nhiệm, và Nguyễn Tấn Dũng, thủ tướng. Ông Dũng một cách tổng quát được nhìn là thân thiện với viên chức Hoa Kỳ và cộng đồng thương mại thế giới, mặc dầu Ông Trọng có thăm viếng Bạch Ốc vào năm ngoái và đã ủng hộ Việt Nam tham gia hội thương mãi xuyên Thái Bình Dương (TPP) do người Hoa Kỳ chủ xướng.
Mr. Hiệp nói giàn khoan trông như ở về phía China của đường giữa Hải Nam, một đảo nghỉ mát của China và bờ biển miền trung Việt Nam, nhưng ông thêm rằng Việt Nam có thể hành động mạnh hơn nếu giàn khoan vượt qua đường ranh giới, không cần đợi đến khi đại hội kết thúc vào cuối tháng giêng.
Nguyễn Hùng Cường, một luật sư và là chuyên gia Biển Đông tại Vietnam’s Scientific Research Institute of Sea and Islands ở Hanoi, nói giàn khoan trở lại vùng biển tranh chấp rõ ràng là hành động leo thang có cân nhắc của China về cố gắng lấn chiếm toàn vùng Biển Đông rộng lớn.
Nhưng Ông Cường nói có điều không rõ ràng vào Thứ Tư dường như giàn khoan chỉ vượt qua vùng tranh chấp chủ quyền để thực hiện quyền tự do đi lại hay là đã bắt đầu khoan thăm dò.
Ông Cường nói “Chúng ta cần đợi vài ngày để biết rõ.” “Trong trường hợp giàn khoan tiến hành việc khoan trong vùng biển tranh chấp là hoàn toàn trái luật” theo luật biển của Liên Hiệp Quốc.

Yêu cầu Tàu rút giàn khoan
Đứng lên thề quyết bảo toàn núi sông
Trẻ già trai gái đồng lòng
Giữ gìn cương thổ canh phòng xâm lăng.


Nguyễn Việt Nam
WWRI, Wednesday, January 20, 2016 2250 EST
1- VN lại yêu cầu TQ rút giàn khoan
2- Hà Nội và Bắc Kinh lại đấu khẩu về giàn khoan HD-981
3- VN yêu cầu TQ rút giàn khoan Hải Dương 981
4- Trung Quốc: Giàn khoan không hoạt động trong vùng biển tranh chấp

Advertisements